Ngựa và trâu là hai hình tượng trung tâm trong bộ sưu tập sinh vật gốm do Bát Tràng Museum Atelier (BTMA) kết hợp cùng họa sĩ Lê Viết Sử. Từ hai hình tượng quen thuộc trong đời sống nông nghiệp của người Việt, bộ sưu tập giới thiệu bốn tạo hình: Ngựa Corgi, Ngựa Dachs, Trâu Bench và Trâu Brick.
Không đi theo lối tả thực, mỗi tác phẩm tập trung vào phom dáng và bề mặt, tạo nên những hình khối mộc mạc và vững chãi.
Hình khối kỷ hà và họa tiết truyền thống
Ngựa và trâu từ lâu đã hiện diện trong đời sống tinh thần của người Việt, từ những tượng ngựa chầu trong không gian thờ tự đến hình ảnh con trâu gắn với nền nông nghiệp và nhiều phong tục dân gian. Trong bộ sưu tập này, họa sĩ Lê Viết Sử giữ lại những đường nét đặc trưng của hai loài vật quen thuộc và thể hiện chúng qua những hình khối kỷ hà.
Các tác phẩm được hình thành từ ký ức và những quan sát tích lũy qua nhiều năm của người họa sĩ. Trên bề mặt gốm, những đường khắc gợi nhắc hoa văn trên trống đồng, họa tiết thổ cẩm của các cộng đồng vùng cao và những nét “khoáy” trong tranh dân gian Việt Nam. Thay vì tái hiện nguyên vẹn các họa tiết ấy, người họa sĩ lựa chọn những đường nét đặc trưng và hòa chúng vào tạo hình của từng tác phẩm.
Ngựa Corgi
Tác phẩm được phục dựng từ ký ức về bức tượng ngựa gốm đã thất lạc — một kỷ vật do thân sinh của Cố Nghệ nhân Nhân dân Vũ Đức Thắng từng tặng họa sĩ Lê Viết Sử, sau này nhiều lần xuất hiện trong các bức tranh của ông. Tạo hình của tác phẩm đồng thời gợi đến dáng ngựa chầu thường thấy trong các đình làng và đền phủ vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Hình ảnh ngựa trong tranh của hoạ sĩ Lê Viết Sử
Ngựa Dachs
Hình khối người cưỡi trên lưng ngựa gợi đến những hình tượng quen thuộc của mỹ thuật cổ Việt Nam, đồng thời gợi nhắc mối gắn bó giữa con người và vật nuôi trong đời sống lao động.
Trâu Bench
Tạo hình kéo ngang, vững chãi là cách họa sĩ nhìn về loài vật từ lâu gắn với nền nông nghiệp Việt Nam. Các đường khắc lấy cảm hứng từ họa tiết thổ cẩm của các cộng đồng vùng cao, kết hợp cùng hình khối tối giản để tạo nên một góc nhìn mới về loài vật quen thuộc.
Trâu Brick
Tạo hình vuông vức kết hợp cùng những đường khắc lấy cảm hứng từ các nét “khoáy” trong tranh dân gian Việt Nam. Những đường nét ấy tạo thêm nhịp điệu, sinh khí và cảm giác chuyển động cho bề mặt gốm, đồng thời góp phần tạo nên ngôn ngữ tạo hình xuyên suốt bộ sưu tập.
Tính ứng dụng trong đời sống hiện đại
Bên cạnh giá trị tạo hình, bộ sưu tập được phát triển để có thể hiện diện trong đời sống hằng ngày. Với kích thước nhỏ gọn, mỗi tác phẩm có thể sử dụng như chặn giấy, ống tăm hoặc đế chân nến. Những công năng quen thuộc ấy giúp bộ sưu tập hiện diện tự nhiên trong không gian sống, một điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật thủ công và đời sống hiện đại.
